Gezegenimiz Dünya

Gezegenimiz Dünya

Lisans
Dil
Dosya Boyutu
Üretici
İşletim Sistemi
Eklenme Tarihi7 sene önce
Hemen indir ()
683 kez indirildi

Puanlama

DÜNYAMIZIN ŞEKLİ: Dünyamız alttan ve üstten(kutuplardan) hafif basık, ortadan şişkin bir KÜRE şeklindedir.
DÜNYA’MIZIN KÜRE ŞEKLİNDE OLDUĞUNUN KANITLARI:
1-Ay tutulmasında Dünya’nın, Ay üzerine düşen gölgesinin daire şeklinde olması. Ancak küre şeklindeki bir cismin gölgesi daire şeklinde olur.
2-Uzaktan gelen bir geminin önce dumanını, sonra bacasını veya bayrağını daha sonra da geminin tamamını görmemiz.
3-Bir uçağın, Magellan gibi belirli bir noktadan başlayarak sürekli aynı yönde gitmesi sonucu başladığı noktaya geri dönmesi.
4-Dünyanın uzaydan çekilen fotoğrafları,

 

 

DÜNYAMIZIN KATMANLARI VE ÖZELLİKLERİ

1-HAVA KÜRE (ATMOSFER )

  • Hava Küre, Dünya’yı çepeçevre saran gazlar topluluğudur.
  • Hava katmanın alt sınırı kara ve deniz yüzeyleridir. Üst sınırı ise uzay boşluğunun başladığı yerde son bulur.
  • Hava Kürenin ilk 12 km’sinde hayat devam eder. Yağmur, kar, rüzgâr, kasırga, fırtına gibi hava olayları Hava Kürenin ilk 12 km’lik bölümünde gerçekleşir.
  • Hava Küredeki, Ozon tabakası, Güneş’ten gelen zararlı ışınları engelleyerek Dünya’mızı korur.
  • Hava kürede en fazla azot gazı(%78),daha sonra oksijen (%21)  ve % 1 oranında da diğer gazlar bulunur.

2-SU KÜRE (HİDROSFER)

  • Dünya’mızdaki; Okyanuslar, denizler, göller, akarsular ve yer altı suları Su Küreyi oluşturur.
  • Dünya yüzeyinin çok büyük bir kısmını( ¾)  Su Küre kaplar.
  • Etrafı sularla çevrili büyük kara parçalarına KITA, kıtalar arasındaki birbiriyle bağlantılı büyük su kütlelerine de OKYANUS denir.
  • Okyanus ve deniz suları tuzlu, akarsu ve göllerin suları tatlı sudur.
  • Su Kürenin yaklaşık olarak, sadece YÜZDE BİRİ (% 1) içme suyu olarak kullanılabiliyor.

3-TAŞ KÜRE ( YER KABUĞU-LİTOSFER)

  • Taş Küre, canlıların çoğunun yaşadığı, besin ve barınak bulduğu, bitkilerin büyüdüğü bir katmandır.
  • Taş Küre, çeşitli taş, toprak ve kayaçlardan oluşur.
  • Deniz ve okyanus tabanlarında ince, karalarda ise daha kalındır.
  • Karalar, yer kabuğunun  ¼ ‘ ini oluşturur.
  • Sıcaklık her 33 m aşağı inildikçe 10 0  (on derece) yükselir.

4-ATEŞ KÜRE (MANTO-PİROSFER)

  • Yer Kabuğunun hemen altında bulunan, Yer Kabuğundan daha kalın ve daha sıcak bir katmandır.
  • Ateş Kürede kayaçlar eriyerek akışkan hale gelir.
  • Erimiş kayaçlar ve madenler Ateş Küreyi oluşturur.
  • Bazen ermiş madenler yer kabuğu çatlaklarından yukarı püskürerek VOLKANLARI (YANARDAĞLARI) meydana getirir.
  • Ateş Kürenin yapısında bulunan sıvı maddeye MAGMA denir. Yanardağlardan çıkan magmaya LAV denir.

5-AĞIR KÜRE (ÇEKİRDEK-BARİSFER)

  • Dünya’nın en iç ve en kalın katmanıdır.
  • Küçük bir küre şeklinde Dünya’nın merkezinde yer alır.
  • Demir ve nikel gibi ağırlığı büyük maddelerden oluştuğu için bu adı almıştır.
  • Çevremizdeki bütün maddeleri eritecek kadar sıcaktır. 
  • Sıcaklığın çok yüksek olduğu (4000 °C -6000 °C ) bu katmanda bütün maddeler gaz veya sıvı halde olması gerekirken yüksek basınçtan dolayı katıya yakın haldedir.

DÜNYAMIZIN YAPISINDA OLANLAR

KAYAÇ:

  • Kayaç, çeşitli minerallerin birleşmesi sonucu oluşmuş katı maddedir. 
  • Çeşitli minerallerin veya taş parçacıklarının veya tek bir mineralin fazla sayıda birikmesinden meydana gelir.
  • Magmadan gelen lavların zamanla soğuyup katılaşmasıyla oluşur.
  • Yukarıda da görüldüğü gibi kayaçların büyük ve sert kitlelerine KAYA,kayaların parçalanmış daha küçüklerine TAŞ,taşın daha küçüklerine ÇAKIL ve çakılın ufalanmış haline de KUM denir.

MİNERAL :

  • Taşlar çok küçük parçacıkların birleşmesi sonucu oluşur.Taşları meydana getiren çok küçük parçacıklara MİNERAL adı verilir.
  • Kayaçlara farklı özellikler kazandıran yapılardır. 
  • Taşın;Şekli,rengi,sertliği,biçimi ve dayanıklılığı minerallere bağlıdır.
  • Aynı mineralden oluşan taşlar tek renkli olur.
  • Cıva dışındaki tüm mineraller katıdır.
  • Ekonomik değeri olan minerallere MADEN adı verilir.

MİNERALLERİN GÜNLÜK YAŞANTIMIZDA KULLANILDIĞI ALANLAR :

  • Süs eşyalarında (altın,gümüş)
  • Mutfakta kullandığımız tencere ve tavalarda (bakır,alüminyum…)
  • Çeşitli makine ,motor ve arabalarda (demir,bakır )
  • İlaçlarda (çinko,alüminyum,demir )
  • Yemek tuzunda ,
  • Bebeklerde kullanılan pudrada (talk )
  • Ampuldeki ışık veren telde (tungsten)
  • Ayna yapımında (silisyum ve gümüş )
  • Kurşun kalem içindeki uçta (grafit)
  • Tebeşir yapımında (alçı taşı)
  • Diş macununda (florit)
  • Termik santrallerde (kömür) kullanılır,

TOPRAĞIN OLUŞUMU : 

  • Kayaçların ufalanmasıyla oluşan kum,uzun yıllar içinde toprağa dönüşür.
  • Toprak Taş Küreyi dıştan saran ince bir tabakadır.
  • Yer Kabuğunu oluşturan kayaçların ;Sıcaklık farkı (gece-gündüz),rüzgâr, yağışlar, canlılar ve zamanla parçalanıp ufalanmasıyla TOPRAK oluşur.
  • Yer kabuğunu örten toprak tabakasının bir santimetrekaresi( 1 cm2) yüzlerce yılda oluşur.
  • Toprakta hava ve su bulunur.

EROZYON 

  • Toprağın verimli kısmının su,rüzgâr ve canlıların etkisiyle aşınarak başka bir yere götürülmesine EROZYON (Toprak Aşınması )denir. 

EROZYONU ÖNLEMEK İÇİN

  • Yamaçlar ağaçlandırılmalı,
  • Bentler ve barajlar yapılmalı,
  • Ormanlar korunmalı ve sayısı arttırılmalı,
  • Toprak eğimine ters sürülmelidir. Sel sularının hızla akışını engellemek için setler ve teraslama yapılmalıdır.

HAVA
Temiz hava;  

  • İçinde 1/5 (% 21) oranında oksijen bulunan,
  • Mikropsuz,
  • Zararlı gazların bulunmadığı havadır.

Havadaki;

  • Oksijen gazı, insanlar ve hayvanların solunumla enerji üretmesini, bitkilerinde besin üretmesini sağlar,
  •  Ozon gazı, canlıları Güneş’in zararlı etkilerinden korur.

 

 

683 kez indirildi

YORUM YAZIN